Naslovnica > GLAVNE VIJESTI > Biljana Srbljanović među autorima spomenika Zoranu Đinđiću

Biljana Srbljanović među autorima spomenika Zoranu Đinđiću

Na međunarodnom natječaju za idejno rješenje spomen-obilježja Zoranu Đinđiću odabrano je hibridno rješenje u čijem je autorskom timu i dramatičarka Biljana Srbljanović.
Share on facebook
Share on twitter

Izvijena strijela koja je u jednom delu nepovratno prekinuta, ali nezaustavljivo leti u visine je skulptura koja je izabrana na međunarodnom natječaju za idejno rešenje spomenika Zoranu Đinđiću, objavljeno je na današnjoj konferenciji za novinare u Društvu arhitekata Beograda.

Autor prvonagrađene skulpture je Mrđan Bajić, a saradnici su kipar Predrag Кešelj, arhitekt Petar Sazdanović, povjesničar umjetnosti Marina Andrić, autorica zvučne instalacije je Biljana Srbljanović u suradnji s oblikovateljem zvuka Dobrivojem Miljanovićem i Vladimirom Riznićem.

U pismu autora prvonagrađene skulpture navodi se da je ponuđeno kiparsko-dramaturško rješenje koje želi generirati prostor sjećanja kroz kiparsku i zvučnu instalaciju. Zvučna instalacija je diskretni sastavni dio umjetničkog rješenja i poziva na razmišljanje. Strijela je univerzalni simbol za pravac i smijer. Glava strijele je simbol prodora, svjetlosti, smrti, ljubavi i spoznaje. Prekinuta izvijena strijela jasno evocira traumu koja samo za trenutak ometa, ali se ne zaustavlja, jer strijela tako trajno i nepovratno prekinuta i dalje stremi gore i nezaustavljivo leti u visine.

Predsednik žirija, arhitekt Boris Podreka, rekao da je na natječaju sudjelovalo 40 radova, te da su odabrani prvo i drugonagrađeni rad, a da su umjesto treće nagrade izabrana četiri otkupa.

Žiri je konstatovao da su svi radovi visoko kvalitetni, profesionalni i apsolutno odgovaraju kriterijumima. Na (Studentskom) Trgu će se nalaziti tri artefakta od kojih će jedan biti memorijal Zoranu Đinđiću. Radi se o memorijalu koji po našim kriterijumima zadovoljava to što smo želeli i šalje jednu jasnu i prepoznatljivu poruku. Prva dva rada su različita ali su jako bliskog kvaliteta”, naglasio je Podreka.

Prvonagrađeno rješenje, kako kaže, ima zvučni efekt - čuje se glas Đinđića koji je ispresjecan, a čuje se i “govor“ grada. “To je veoma lep i poetičan momenat”, naglasio je Podreka.

Bijana Srbljanović je pak na svom FB profilu objavila sliejdeću eksplikaciju rada:

"Savremena istorija naše zemlje je kontekst u kome nastaje ovaj spomenik i kontekst u kojoj je ličnost Zorana Đinđića postojala i stvarala. Ta savremena istorija duboko je uronjena u kakofoniju glasova, maglovitih sećanja, različitih interpretacija traumatičnih dogadjaja, distorziju istorijskih narativa, buku koju stvaraju neodmerene, netačne, preglasne reči. Javni i to ne samo politički, već i kulturni diskurs, zagađen je bukom reči i glasnih zvukova, koje sami proizvodimo, a koje više niko ne sluša jer ni ne uspeva da ih čuje.
Ulice grada su preplavljene bukom koje sačinjavanju zvučni pejzaž urbanih prostora, ali i stvaraju zvučno zagadjenje, prostor u kome se govori, viče, navija, protestuje, buči, ali ne sluša.
Spomenik posvećen Zoranu Đinđiću zato postaje više od jednog umetničkog obeležja namenjenog da pokoljenja podseti na postojanje ovog filozofa i političara. Spomenik prerasta u "prostor sećanja" ("lieux de memoire") koji u sebi nosi naše kolektivno sećanje ne samo na ličnost, već i na delo Zorana Đinđića, pre svega na izgovorene i napisane reči koje, kako naša kolektivna trauma pokazuje, nije imao ko da čuje.
Zajedničko sećanje nikada nije "nevino", ono je uronjeno u prirodni psihološki, ljudski proces sekundarne revizije, distorzije, izmene, podsvesnog, nenamernog ili čak namernog zaborava delova koje društvo ne uspeva da savlada. Sama istorija, kao proces, stvara nam poziciju onoga ko je menja u odnosu na današnjicu, ali i menja današnjicu u odnosu na pouke iz prošlosti. Zato je važno da se reči beleže, da se čuju.

SKULPTURA SA ZVUČNOM INSTALACIJOM
OPŠTI OPIS: Skulptorsko rešenje sa zvučnom instalacijom.
Ponuđeno skulptorsko-dramaturško rešenje želi da generiše "prostor sećanja" kroz skulptorsku i zvučnu instalaciju koja aktivno, vizuelno i mentalno, započinje razgovor sa prolaznicima o ličnosti koju evocira. Zvučna instalacija je diskretniji sastavni deo umetničkog rešenja, u kome prednjače jasne tradicionalne spomeničko skulptoralne forme iz kojih je vizuelni oblik izveden, ali svojom dopunjujućom, interpelacijskom ulogom, zvučna umetnička forma "uvlači" posmatrača, aktivira ga i čini sastavnim delom skulpture, poziva na razmišljanje i refleksiju sopstvene uloge u društvenim tokovima.

Fizička forma skulpture je izvedena iz opšteg najrazaznatljivijeg i svevremenog vizuelnog simbola: strela koja usmerava pravac kretanja i mišljenja, kao pokazatelj potrebe za fizičkim i mentalnim snalaženjem u okružju. Strela je kao što znamo prekinuta, polomljena, pa je i forma narušena, nedostaje joj deo, a rana tog prekida je u visini očišta posmatrača. Pravac još uvek postoji ali nema fizičkog kontakta sa izvorištem. Strela je univerzalni simbol za pravac i smer, glava strele se prepoznaje kao "simbol prodora -svetlosti, smrti, ljubavi ili spoznaje, povezana je sa simbolima sunca i oštrim ubodima", dok prekinuta, izvijena strela jasno evocira traumu koja ovu strelu (misao, pravac) samo za trenutak ometa, ali je nikada ne zaustavlja, jer strela i tako ozledjena, i tako trajno i nepovratno prekinuta, ipak i dalje stremi gore, nezaustavljivo leti u visine.

ZVUČNA INSTALACIJA - opšti opis
U dramaturškom smislu, zvučna instalacija polazi od osnovne ideje unutrašnjih glasova prolaznika, misli koje beže i koje se mešaju, koje nadglasavaju i nadjačavaju jedne druge, koje zbunjuju i skreću sa strelovitog puta.
Glasovi, koji se čuju iz diskretno plasiranih zvučnika, su zapravo naši: glasovi i dnevna buka koju proizvode prolaznici, zauzeti svojim poslom, svojom dokolicom, svojim nenamernim namerama da se inkorporirajuu zvučni pejzaž grada.
Posmatrač i njegovo okruženje proizvode zvuk, dnevnu buku, mešavinu i kakofoniju glasova i misli, koje mogu biti u dijapazonu od banalnih fizičkih radnji (koraci, odjek, zvuk potpetica na pločniku, zvono dečijeg bicikla, lavež pasa iz susednog parka), do vrlo usmerenih i namernih (studenti iz okolnih fakulteta, umetnički programi i performansi, protesti, studentske pobune i porazi), pa sve do besmislenih (namerni uzvici, izazivanje eha, tapšanje, zviždanje, pubertetski urlici, neuljudno dozivanje) i do onih opšte atmosferskih (duvanje vetra, zvuci kiše i oluje, šuštanje lišća i drveća iz parka, škripa snega, tišina grada, crvrkut ptica, iznenadni pljusak i jednako iznenadni prestanak kiše), a snažni mikrofoni diskretno postavljeni, ove zvukove skupljaju i preko pomenutih zvučnika emituju u perimetru od nekoliko metara oko skulpture.
Ovaj prvostepeni dramski nivo igre samo uvodi posmatrača u drugi, dubinski i suštinskiji: kada se približi skulpturi, posmatrač iznenada počinje da razaznaje poznati glas sa poznatim rečenicama, koje ne može sasvim jasno da locira odakle dolaze, ni šta zapravo znače.
Iz drugog nivoa dobro skrivenih i obezbedjenih zvučnika, koji se nalaze u gornjem delu prekida strele, sa unutrašnje strane, dopire glas Zorana Djindjića, zvuk njegovih reči i iseckanih, iscepkanih rečenica i misli, sa začudnim prekidima i dužim pauzama, veoma utišano, tako da posmatrača poziva da napravi napor da
zvuk čuje,
da ga prepozna,
da sasluša
i konsekventno razume.
Baš svako ko za to hoće da da svoje vreme u bliskom kontaktu tako da moze da cuje dramaturški i zvučno uobličen sled Đinđićevih rečenica i izlomljenih iskaza, njegovim glasom, koje teku i popunjavaju fizički diskontinuitet i odsustvo celovitosti forme i sećanja.
Za ovu jednostavnu operaciju potreban je samo jedan preduslov: da utiša SEBE.'

Glavni beogradski urbanist i član žirija Milutin Folić rekao je da će paralelno sa izradom skulpture grad početi s uređenjem Studentskog trga, na kojem će isti bitipostavljen.

Prvo će biti izmeštena okretnica trolejbusa, zatim će biti izgrađena podzemna garaža ispod Studentskog trga, nakon čega se uređuje trg”, objasnio je Folić.

Projekt za uređenje trga izradio je Podreka koji je sa gradom Beogradom već surađivao na projektima za Topličin venac, za prostor biblioteke na Кosančićevom vencu, kao i za Кarađorđevu ulicu.

Tako da će skulptura biti postavljena na Studentski trg za otprilike dve godine. U planu je da se skulptura, na petnaestogoišnjicu od ubistva Zorana Đinđića, postavi privremeno nakon čega će po otpočinjanju radova ona biti sklonjena i smeštena na privremenu lokaciju”, naveo je Folić.

ZAŠTIĆENI SADRŽAJ

Zanima vas cijeli tekst?

Teatar.hr financira se isključivo sredstvima svojih čitatelja. Stoga ostatak ovog teksta možete pročitati samo uz pretplatu ili SMS plaćanje. Pretplatiti se možete već za 1 kn dnevno.

Odgovori

Share on facebook
Share on twitter
POVEZANE VIJESTI
PRATITE NAS I NA
INBOX

Ne propustite naš dnevni Newsletter

Sažetak svih vijesti objavljenih prethodnog dana dostavljamo svakog jutra u vaš inbox

NAJČITANIJE
NAJNOVIJE