Login za korisnike

Mriješćenje šarana

Kultni tekst koji je već pri prvom scenskom čitanju zabranjen, ali ej njime ipak otvoren Zvezdara teatar, u novoj produkciji Ateljea 212.

***

Mriješćenje šarana je komad o prijelomnim povijesnim trenucima, političkim previranjima i velikim društvenim promjenama koje se paralelno događaju u jednoj kući, unutar mješovite obitelji malih građana i seljaka koji se međusobno bore za vlast i prevlast.

Mriješćenje šarana se događa u turbulentnim vremenima i represivnom sustavu koji bude zvijer u ljudima. Kako kaže službena najava: "Čovjek ima svoje animalno biće i ne treba se tek tako igrati s njim. Tko pusti zvijer iz čovjeka, veliki je zločinac. Ne bi nas trebalo puno izazivati da počnemo jesti rukama, da otimamo, udaramo – da dignemo ruke od salvete, od tanjura, od žlice. Ruže ne treba gajiti u podrumu i zalijevati ih vrućom vodom da bismo vidjeli koliko su otporne. Zna se što treba raditi s ružama."

Prvo scensko čitanje ove drame Aleksandra Popovića u režiji Dragana Jakovljevića izazvalo je burne polemike i rasprave u društveno-političkim organizacijama toga vremena i predstava je skinuta sa repertoara Narodnog pozorišta u Pirotu. Pola godine kasnije, odnosno 8. listopada 1984. godine predstavom Mrešćenje šarana otvoren je Zvezdara teatar.

U to doba teatrolog Jovan Ćirilov je zapisao: „Aleksandar Popović se ne smeje istoriji, već svojim junacima što ih istorija baca od jednog značajnog vremena do drugog, a oni to ne primećuju. Prelazeći iz epohe u epohu, od poslednjih dana okupacije do prvih dana posle Rezolucije Informbiroa oni kroz ta vremena pronose kao konstantu svoj mentalitet, pričaju o mrešćenju šarana kad im vreme nije, i menjaju odela i uniforme, kada tome dođe vreme”.

Tomislav G. Panajotović nekadašnji novinar „Slobode” i parlamentarni zastupnik, tvrdi da ne bi bilo „Šarana” u Beogradu da nije prvo odigran Pirotu.

"Primer iz 1984. vezan je za repertoar pirotskog Narodnog pozorišta, a reč je o praizvedbi komada „Mrešćenje šarana” u režiji Dragana Jakovljevića. Tema ovog pozorišnog dela bila je sudbina „ibeovaca”. Pripreme za postavljanje komada na repertoar počele su uobičajeno. Kada se u gradu saznalo o kakvoj je predstavi reč, stvorena je napeta atmosfera, jer je najavljeno reagovanje sa „zvaničnog mesta” iz rukovodstva društveno-političkih organizacija u Pirotu. To se i desilo: predstava je, pod pritiskom lokalnih političara, odmah posle pretpremijere 4. aprila 1984. skinuta sa repertoara kao „neprihvatljiva zbog idejno-političke sadržine”. Od nadležnih državnih organa – tužilaštva i Programskog saveta Pozorišta, traženo je da se trajno zabrani izvođenje Popovićevog komada.

Međutim, Programski savet Narodnog pozorišta u Pirotu se u nekoliko navrata većinom glasova izjasnio da se predstava ne skida sa repertoara. Kada se videlo da „slučaj Šaran” neće proći bez problema, opštinsko političko rukovodstvo zatražilo je da okružni javni tužilac u Pirotu Vidoje Cvetković oceni ima li osnova za zabranu. Njegovu odluku da takvih osnova nema, potvrdio je i republički javni tužilac, pa je predstava tako mogla da se igra na teritoriji cele Jugoslavije, ali ne i u Pirotu."

autorski tim
Aleksandar Popovićautor teksta
Biljana Grgurasistent kostimografa
Vesna Popovićscenograf
Milan Neškovićredatelj
Mina Lazarevićasistent scenografa
Marina Vukasović - Medenicakostimograf
Jelena Mijovićdramaturg
Vladimir Pejkovićskladatelj

izvođači
Dragana ĐukićGospava, Vasina žena / Matejica, koja pjeva kao ptica
Dubravka MijatovićBosa Katanić, profesorica
Hristina Popović MijinMica, Borkova vjenčana žena
Ivan JevtovićKumić Mita, Svetin sin
Nemanja OliverićKum Sveta Milosavljević, gospodin
Nenad JezdićVasa Vučurović, kapetan
Svetozar CvetkovićBorko Gracin,profesor
Tihomir StanićSpiker Radio-Beograda
Viktor Savić Laza Paunov, zastavnik

Odgovori

POVEZANE VIJESTI